Instagram’a yazılan bir yorum, X’te yapılan bir paylaşım ya da WhatsApp’tan gönderilen tek bir mesaj, beklenmedik biçimde bir ceza soruşturmasına dönüşebilir. Sosyal medyada hakaret cezası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi çerçevesinde belirlenir. Konu, Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin Eylül 2026’da kamuoyuna yansıyan kararıyla yeniden gündeme geldi. Karara göre paylaşımın yapıldığı hesabın herkese açık olup olmadığı artık ayrıca araştırılacak. Bu yazıda suçun unsurlarını, cezanın nasıl hesaplandığını, ön ödeme ve şikayet sürecini ele alıyoruz. Mağdur ya da şüpheli olarak atmanız gereken adımları da güncel mevzuat ışığında açıklıyoruz.
Yargıtay’ın Yeni Kararı: Hesabınız Herkese Açık mı?
Karara konu olayda, İzmir’in Ödemiş ilçesinde bir kişi, eski nişanlısına sosyal medya üzerinden hakaret içerikli mesajlar gönderdiği gerekçesiyle yerel mahkemece 1 yıl 5 ay 15 gün hapis cezasına mahkûm edildi. İstinaf incelemesinde hüküm değişmedi. Dosya temyiz üzerine Yargıtay 4. Ceza Dairesi’ne geldi ve mahkûmiyet bozuldu.
Daire, delillerin yeterli olduğunu kabul etti. Ancak paylaşımın aleniyet niteliğinin eksik araştırıldığını tespit etti. Bozma gerekçesine göre yerel mahkeme şu soruları yanıtlamalıdır:
- Paylaşım yapılan hesap herkese açık mı, yoksa gizli (kapalı) mı?
- İfadeler belirsiz sayıda kişi tarafından görülebilir durumda mı?
- Sanığın kişisel durumu ve pişmanlığı dikkate alınarak cezanın ertelenmesi mümkün mü?
- Basit yargılama usulü uygulanabilir mi?
Kararın pratik sonucu şudur: Sosyal medyada işlenen her hakaret kendiliğinden “aleni” sayılmayacak. Cezayı artıran aleniyet unsuru, somut hesabın görünürlüğüne ve erişim gücüne göre değerlendirilecek. Basın yoluyla kamuoyuna yansıyan bu kararın esas ve karar numarası henüz açıklanmadı. Künyesi yayımlandığında Yargıtay Karar Arama sisteminden takip edilebilir.
Sosyal Medya Üzerinden Hakaret Suçu Nedir? (TCK m.125)
Hakaret suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu‘nun 125. maddesinde düzenlenmiştir. Suç iki şekilde işlenebilir. Birincisi, bir kişiye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmektir. İkincisi, sövmek suretiyle kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırmaktır.
Sosyal medya bakımından iki fıkra öne çıkar:
- TCK m.125/1: Mağdurun yokluğunda (gıyabında) işlenen hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi gerekir. Herkese açık bir paylaşım bu şartı çoğu zaman karşılar.
- TCK m.125/2: Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde de aynı ceza verilir. Doğrudan mesaj (DM), WhatsApp ve SMS yoluyla yapılan hakaretler bu kapsamdadır.
Her kaba ya da sert söz hakaret sayılmaz. Yargıtay, sözün söylendiği bağlamı, taraflar arasındaki tartışmanın geçmişini ve ifadenin eleştiri sınırları içinde kalıp kalmadığını birlikte değerlendirmektedir.
Beğeni ve Yeniden Paylaşım (Retweet) Suç Oluşturur mu?
Yargıtay uygulamasında, hakaret içerikli bir paylaşımın yeniden paylaşılması içeriğe katılma ve zararı yayma olarak değerlendirilebilmektedir. Bu nedenle yeniden paylaşım soruşturmaya konu olabilir. Yalnızca “beğenmek” ise, içerik başkalarına aktarılmadığı sürece kural olarak tek başına yeterli görülmemektedir. Her iki durumda da sonuç somut olayın özelliklerine göre değişir.
Sosyal Medyada Hakaret Cezası Ne Kadar?
Sosyal medyada hakaret cezası belirlenirken temel ceza ile nitelikli hâller ayrı ayrı değerlendirilir:
- Temel ceza (TCK m.125/1-2): Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası.
- Nitelikli hâller (TCK m.125/3): Hakaretin kamu görevlisine görevinden dolayı ya da dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatleri nedeniyle işlenmesi hâllerinde cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
- Aleniyet (TCK m.125/4): Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir oranında artırılır. Yargıtay’ın yeni kararı bu fıkranın uygulanmasına ilişkindir.
Hâkim adli para cezasını seçerse gün sayısını belirler ve her gün için 100 TL ile 500 TL arasında bir miktar takdir eder (TCK m.52). Örneğin 90 günlük ceza günlüğü 100 TL’den 9.000 TL eder. Aleniyet artırımı uygulanırsa bu tutar 10.500 TL’ye çıkar.
Hapis cezasına hükmedilse bile iki yıl veya daha az süreli cezalarda başka yollar açıktır. Bu yollar; seçenek yaptırımlara çevirme (TCK m.50), erteleme (TCK m.51) ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıdır (CMK m.231). HAGB’nin koşullarını HAGB şartları rehberimizde ayrıntılı olarak ele aldık.
Ön Ödeme ile Dosya Kapanabilir mi?
7531 sayılı Kanun’la iletiyle işlenen hakaret ön ödeme kapsamına alındı. Ardından 7571 sayılı Kanun (11. Yargı Paketi) ile hakaret suçu uzlaştırma kapsamından çıkarıldı. Ön ödemede (TCK m.75) Cumhuriyet savcısı, hapis cezasının alt sınırı üzerinden hesaplanan miktarı şüpheliye tebliğ eder. Temel hâlde bu miktar 90 gün x 100 TL = 9.000 TL’dir ve soruşturma giderleri ayrıca eklenir. Tutar tebliğden itibaren 10 gün içinde ödenirse kamu davası açılmaz. Ön ödeme bir mahkûmiyet hükmü değildir. Ancak beş yıl içinde yeniden ön ödemeye tabi bir suç işlenirse teklif edilecek miktar yarı oranında artırılır.
Aleni işlenen hakaret ve nitelikli hâller bakımından ön ödemenin uygulanıp uygulanmayacağı dosya bazında incelenmelidir. Bu incelemede suç tarihi ve ardışık kanun değişiklikleri birlikte dikkate alınır.
İnternetten Tehdit: Sahte Hesaplar ve Ağırlaştırılmış Ceza
Hakaretle birlikte en sık karşılaşılan dijital suç tehdittir (TCK m.106). Sahte ya da anonim bir hesap açarak veya kimliğini VPN ile gizleyerek tehdit mesajı gönderen fail, Yargıtay uygulamasında “kendisini tanınmayacak hâle koyarak” tehdit etmiş sayılabilir (TCK m.106/2-b). 7550 sayılı Kanun’la nitelikli tehdidin cezası iki yıldan yedi yıla kadar hapis olarak artırıldı. Hayata veya vücut bütünlüğüne yönelik tehdit şikayete bağlı değildir ve savcılıkça resen soruşturulur.
Sosyal Medyada Hakaret Davası Süreci: Şikayet, Süre ve Deliller
Şikayet Süresi Ne Kadar?
Basit hakaret şikayete bağlı bir suçtur (TCK m.131). Mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikayette bulunmalıdır (TCK m.73/1). 7531 sayılı Kanun’la eklenen hükme göre hakaret suçunda bu süre, her durumda fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret ise şikayete bağlı değildir.
Nereye ve Nasıl Şikayet Edilir?
Şikayet, Cumhuriyet Başsavcılığına ya da en yakın kolluk birimine sözlü veya yazılı olarak yapılabilir. İçerik bir tuşla silinebileceği için delili hemen kayıt altına almak kritik önem taşır. Ekran görüntüsünde paylaşımın bağlantısı (URL), kullanıcı adı, tarih ve saat görünmelidir. Mümkünse noter veya elektronik tespit yoluyla delil güçlendirilmelidir. Hesap sahte ise kimlik tespiti için platformdan bilgi istenir. Platformun yurt dışında olması bu süreci uzatabilir.
İçeriği Kaldırtmak ve Manevi Tazminat
Ceza soruşturmasından bağımsız olarak iki yol daha vardır. Kişilik haklarını ihlal eden içerik için 5651 sayılı Kanun‘un 9. maddesi uyarınca sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi istenebilir. Ayrıca Türk Borçlar Kanunu m.58 uyarınca asliye hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açılabilir.
Şüpheli Konumundaysanız Nelere Dikkat Etmelisiniz?
İfadeye çağrıldığınızda susma hakkınız ve müdafi yardımından yararlanma hakkınız bulunur (CMK m.147). Paylaşımı silmek işlenmiş suçu ortadan kaldırmaz, ancak zararın büyümesini önleyebilir. Savunmada şu hususlar öne çıkar:
- Hesabın gizli olması ve paylaşımın sınırlı kişiye ulaşması. Yargıtay’ın yeni kriteri doğrultusunda bu durum aleniyet artırımına karşı ileri sürülebilir.
- İfadenin eleştiri ve düşünce açıklama özgürlüğü sınırları içinde kalması.
- Haksız bir fiile tepki olarak söylenmesi (TCK m.129/1) ya da karşılıklı hakaret (TCK m.129/3).
- Hesabın size ait olmadığı veya ele geçirildiği iddiası.
Hakaret dosyalarında sıkça uygulanan duruşmasız yargılama modeli için basit yargılama usulü yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sosyal medyada hakaret cezası kaç TL?
Adli para cezası seçilirse temel hâlde en az 90 gün x 100 TL = 9.000 TL uygulanır. Aleniyet artırımıyla bu tutar 10.500 TL olur. Hâkim, gün sayısını ve günlük miktarı kişinin ekonomik durumuna göre daha yüksek belirleyebilir. Ön ödeme teklif edilirse temel hâlde 9.000 TL ve soruşturma giderleri ödenerek dava açılması önlenebilir.
Sosyal medyada hakaret şikayet süresi ne kadar?
Fiili ve faili öğrenmenizden itibaren altı aydır. Bu süre, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı hiçbir durumda aşamaz.
Gizli (kapalı) hesaptan yapılan hakaret suç mu?
Evet, suç oluşabilir. Ancak Yargıtay’ın Eylül 2026 kararına göre aleniyet nedeniyle cezanın artırılabilmesi için hesabın herkese açık olup olmadığı ve içeriğin belirsiz sayıda kişiye ulaşıp ulaşmadığı ayrıca araştırılmalıdır.
WhatsApp’tan hakaret suç mu, aleni sayılır mı?
Mağduru muhatap alan WhatsApp mesajı TCK m.125/2 kapsamında hakaret suçunu oluşturur. Birebir mesajda kural olarak aleniyet bulunmaz. Kalabalık gruplarda ise somut duruma göre değerlendirme yapılır.
Sosyal medya hakaret davası ne kadar sürer?
Delillerin netliğine ve failin kimliğinin belirlenmesine bağlıdır. Kimliği belli, delili açık dosyalar birkaç ay içinde sonuçlanabilir. Sahte hesap ve yurt dışı yazışma gereken dosyalarda süreç belirgin biçimde uzar.
Sahte hesaptan hakaret eden kişi bulunabilir mi?
Savcılık, platformdan ve internet servis sağlayıcılarından kayıt ve IP bilgisi talep edebilir. Süreç teknik olarak uzayabilir, ancak sahte hesap kullanılması şikayet hakkınızı ortadan kaldırmaz.
Hukuki Destek İçin
İster hakarete uğramış olun ister hakkınızda soruşturma başlatılmış olsun, doğru hamle çoğu zaman ilk günlerde atılır. Delillerin korunması, şikayet süresinin takibi ve aleniyet değerlendirmesi dosyanın sonucunu doğrudan etkiler. Ceza hukuku alanındaki süreçleriniz için Av. Atilla Kesecek ile iletişim sayfamız üzerinden bağlantı kurabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışınız.