Sosyal medyada “hesabını kirala, günlük komisyon kazan” ilanlarına kanan pek çok kişi, bir süre sonra kendisini nitelikli dolandırıcılık soruşturmasının şüphelisi olarak buluyor. IBAN kiralama cezası bugüne kadar asıl dolandırıcıya verilen cezayla neredeyse aynıydı. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 12. Yargı Paketi (7589 sayılı Kanun) ile Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesine eklenen dördüncü fıkra bu tabloyu değiştirdi. Bu yazıda yeni düzenlemenin ne getirdiğini, kimlere uygulandığını, derdest ve kesinleşmiş dosyaların nasıl etkilendiğini ve savunmada nelere dikkat edilmesi gerektiğini ele alıyoruz.
IBAN Kiralama Nedir ve Hangi Suçu Oluşturur?
IBAN kiralama, kişinin kendi adına açılmış banka, ödeme kuruluşu veya kripto varlık hesabını ya da bu hesabın kullanılmasını sağlayan kart, şifre ve benzeri bilgileri bir menfaat karşılığında başkasına kullandırmasıdır. Dolandırıcılar, mağdurdan aldıkları parayı kendi adlarına açılmış hesaplara değil, bu şekilde “kiraladıkları” hesaplara yatırtarak paranın izini kaybettirir.
Türk hukukunda “hesap kiralama” adıyla düzenlenmiş bağımsız bir suç tipi yoktur. Uygulamada hesabını kullandıran kişi, asıl failin işlediği dolandırıcılık suçuna iştirak etmiş sayılır. Paranın banka veya bilişim sistemi aracılığıyla aktarılması nedeniyle eylem çoğunlukla TCK m.158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirilir.
12. Yargı Paketi Öncesinde IBAN Kiralama Cezası
Nitelikli dolandırıcılık suçunun temel cezası TCK m.158/1 uyarınca 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır. Suçun banka veya bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasıyla işlenmesi hâlinde maddenin son fıkrası gereği hapis cezasının alt sınırı 4 yıldan, adli para cezası ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Bunun üzerine, suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde TCK m.158/3 uyarınca ceza yarı oranında artırılır; suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmişse bir kat artırılır. Hesabını kullandıran kişi, organizatör, aracı ve kendisi sayıldığında bu eşiği çoğu zaman kendi aleyhine doldurur. Sonuç olarak yalnızca birkaç bin liralık komisyon alan bir öğrenci, dolandırıcılığı planlayan kişiyle aynı ceza aralığında yargılanıyordu.
TCK 158/4 ile IBAN Kiralama Cezası Nasıl Değişti?
7589 sayılı Kanun’un 13. maddesiyle TCK m.158’e eklenen dördüncü fıkra şöyledir:
“(4) Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.”
Kanun, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Böylece IBAN kiralama cezası, asıl faile verilecek cezanın yarısına indirilmiş olur.
Yarı Oranında İndirimin Şartları
- İştirak yalnızca hesap vermekle sınırlı olmalı: Kişi mağdurla iletişime geçmiş, sahte senaryo kurmuş, parayı çekip başkasına teslim etmiş veya başka hesaplar temin etmişse indirim uygulanmayabilir.
- Haksız menfaat amacı bulunmalı: Fıkra, komisyon ya da ücret karşılığında hesabını veren kişiyi hedef alır.
- Suç TCK m.157 veya m.158 kapsamında olmalı: Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m.245) ya da bilişim sistemleri aracılığıyla hırsızlık (TCK m.142) gibi başka suçlara iştirak bu fıkranın kapsamında değildir.
İndirim, mahkemenin takdirine bırakılmamış; şartlar oluştuğunda uygulanması zorunlu bir indirimdir. Ancak eylemin gerçekten yalnızca hesap vermekten ibaret olup olmadığı her dosyada ayrıca tartışılacaktır.
Hesap Kullandırma Suçunda Etkin Pişmanlık ve Diğer İndirimler
TCK 158/4 ile gelen indirim, diğer kanuni indirimleri ortadan kaldırmaz. Bunların başında TCK m.168’de düzenlenen etkin pişmanlık gelir. Fail, kovuşturma başlamadan önce mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse cezası üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra ancak hüküm verilmeden önce giderirse yarısına kadar indirilebilir. Mağdurun rızasıyla kısmi ödeme yapılması hâlinde de indirim uygulanabilir.
Bunlara ek olarak mahkeme, sanığın geçmişi, yargılamadaki tutumu ve pişmanlığı gibi hususları değerlendirerek TCK m.62 uyarınca takdiri indirim uygulayabilir. Tüm indirimler birlikte değerlendirildiğinde sonuç ceza, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231) veya hapis cezasının ertelenmesi (TCK m.51) gibi kurumların eşiğine inebilir. HAGB bakımından zararın tamamen giderilmesi şartı arandığından, mağdurla ödeme planı yapılması savunmanın merkezinde yer alır.
Kesinleşmiş ve Derdest IBAN Dosyaları Ne Olacak?
7589 sayılı Kanun, TCK 158/4 bakımından özel geçiş hükümleri öngörmüştür:
- İstinaf aşamasındaki dosyalar: Bölge adliye mahkemesinde bulunan ve TCK 158/4 kapsamına girebilecek dosyalar, bozma kararıyla ilk derece mahkemesine gönderilir.
- Temyiz aşamasındaki dosyalar: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nda bulunan dosyalar yeniden değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilir.
- İnfaz aşamasındaki dosyalar: Hakkında daha önce etkin pişmanlık uygulanmamış ve 158/4 kapsamına giren hükümlüler, mahkemenin ihtarından itibaren 6 ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirlerse TCK m.168/2’deki indirimden yararlanabilir. Bu süre içinde yalnızca bu nedenle infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemez.
Ayrıca TCK m.7/2’de yer alan lehe kanun ilkesi gereği, yeni fıkranın sağladığı indirimin kesinleşmiş hükümlere uyarlama yoluyla yansıtılması da gündeme gelebilir. Her dosyanın hangi aşamada olduğu, verilen cezanın hangi bentlere dayandığı ve zararın durumu ayrı ayrı incelenmelidir. Yeni düzenleme genel af veya otomatik beraat anlamına gelmez.
IBAN Kiralama Suçunda Kast ve Beraat İmkânı
Dolandırıcılık kasten işlenebilen bir suçtur (TCK m.21). Hesabının suçta kullanılacağını bilmeyen ve bunu öngörmesi de beklenemeyecek durumda olan kişi bakımından suç oluşmaz. Örneğin kimlik bilgileri çalınarak adına hesap açılan, sahte bir iş ilanıyla “maaş hesabı” gerekçesiyle kandırılan veya telefonu ele geçirilen kişiler bu kapsamda değerlendirilebilir.
Bununla birlikte mahkemeler; hesabın kaç kez ve kime verildiği, karşılığında para alınıp alınmadığı, hesaba gelen tutarların büyüklüğü ve kişinin eğitim durumu gibi ölçütlerle olası kastı tartışmaktadır. Bu nedenle ifade vermeden önce yazışmaların, banka kayıtlarının ve ilanın ekran görüntülerinin korunması, savunmanın ilk ve en önemli adımıdır.
IBAN Kiralama Soruşturmasında Savunma Nasıl Kurulmalı?
Hesap kullandırma iddiasıyla ifadeye çağrılan kişinin aceleyle “hesabımı verdim ama bilmiyordum” şeklinde beyanda bulunması, hem kast tartışmasını hem de TCK 158/4’ün şartlarını doğrudan etkiler. Savunmada şu noktalar önemlidir:
- Eylemin yalnızca hesap vermekle sınırlı olduğunun somut delillerle ortaya konması,
- Suçun banka veya bilişim sistemi aracılığıyla işlenip işlenmediğinin ve TCK m.158/3’teki artırım şartlarının denetlenmesi,
- Mağdur zararının tespiti ve mümkünse soruşturma aşamasında giderilmesi,
- HAGB veya erteleme gibi seçeneklerin şartlarının dosyaya kazandırılması.
Hesabınız bloke edildiyse ya da bankanızdan bilgi talebi geldiyse, soruşturma henüz başlamamış olsa bile hukuki destek almanız hak kaybını önler. Ceza yargılamasının genel işleyişi için basit yargılama usulü yazımıza, hükümlülük sonrası süreç için ise denetimli serbestlik şartları 2026 yazımıza göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
IBAN kiralama cezası düştü mü?
Evet. 7589 sayılı Kanun ile TCK m.158’e eklenen dördüncü fıkra uyarınca, iştiraki yalnızca hesabını veya hesap bilgilerini vermekle sınırlı kalan kişiye verilecek ceza yarı oranında indirilir. Ancak bu bir af değildir; suç yine nitelikli dolandırıcılığa iştirak olarak değerlendirilir.
Banka hesabını başkasına kullandırmanın cezası nedir?
Hesap dolandırıcılıkta kullanılmışsa kişi, TCK m.158 kapsamında nitelikli dolandırıcılığa iştirakten yargılanır. Banka veya bilişim sistemi kullanıldığında hapis cezasının alt sınırı 4 yıldır; şartlar oluşursa bu ceza TCK 158/4 ile yarıya indirilir, ardından etkin pişmanlık ve takdiri indirimler uygulanabilir.
Kesinleşmiş IBAN dosyalarına yeni düzenleme uygulanır mı?
Kanundaki geçiş hükmüne göre infaz aşamasındaki hükümlüler, mahkeme ihtarından itibaren 6 ay içinde zararı tamamen giderirlerse etkin pişmanlık indiriminden yararlanabilir. Lehe kanun ilkesi gereği uyarlama talebi de değerlendirilebilir.
Hesabımın suçta kullanıldığını bilmiyordum, yine de ceza alır mıyım?
Dolandırıcılık kasten işlenen bir suç olduğundan, hesabın suçta kullanılacağını bilmeyen ve öngöremeyen kişi hakkında beraat kararı verilebilir. Mahkeme, somut delillere bakarak olası kastın bulunup bulunmadığını değerlendirir.
IBAN kiralama suçunda HAGB verilebilir mi?
İndirimlerden sonra sonuç ceza 2 yıl veya daha az hapis cezasına inerse, sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkûmiyeti bulunmaması ve mağdurun zararının tamamen giderilmesi şartlarıyla CMK m.231 uyarınca HAGB kararı verilebilir. 7589 sayılı Kanun ile zararın denetim süresi içinde taksitle giderilmesi koşuluyla HAGB kararı verilebilmesi imkânı da getirilmiştir.
TCK 158/4 indirimi mahkemenin takdirinde midir?
Hayır. Fıkradaki şartlar gerçekleştiğinde indirim zorunludur ve oranı sabittir. Takdir, eylemin yalnızca hesap vermekle sınırlı olup olmadığının belirlenmesinde ortaya çıkar.
Hukuki Destek
IBAN kiralama cezası, 12. Yargı Paketi ile hafiflemiş olsa da nitelikli dolandırıcılık suçlamasının ağır sonuçları devam etmektedir. Soruşturma, kovuşturma veya infaz aşamasındaki dosyanızın yeni düzenleme karşısındaki durumunu değerlendirmek için ceza hukuku alanındaki hizmetlerimizi inceleyebilir, iletişim sayfamız üzerinden Av. Atilla Kesecek ile görüşme talep edebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışınız.